Sơ đồ tư duy Lịch sử lớp 12 học kỳ I

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Liên hợp quốc

   • Sự ra đời

     Hội nghị I-an-ta (2/1945) thoả thuận thành lập; Hiến chương thông qua tại Xan Phran-xi-xcô (26/6/1945), có hiệu lực từ 24/10/1945.

   • Mục đích

     Duy trì hoà bình, an ninh thế giới; phát triển quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc; hợp tác quốc tế giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội, nhân đạo.

   • Nguyên tắc hoạt động

     Bình đẳng chủ quyền, tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp nội bộ, giải quyết tranh chấp bằng hoà bình; nhất trí giữa 5 nước lớn (Liên Xô/Nga, Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc).

   • Vai trò và Việt Nam

     Ngăn chặn chiến tranh thế giới mới, thúc đẩy phi thực dân hoá, phát triển bền vững; Việt Nam gia nhập ngày 20/9/1977, hai lần là uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo an.

2. 2. Trật tự hai cực và Chiến tranh lạnh

   • Hình thành trật tự I-an-ta

     Hội nghị I-an-ta (2/1945) của Liên Xô, Mỹ, Anh phân chia phạm vi ảnh hưởng → trật tự hai cực do Liên Xô và Mỹ đứng đầu.

   • Chiến tranh lạnh (1947–1989)

     Mở đầu bằng học thuyết Tơ-ru-man (3/1947); đối đầu về chính trị, kinh tế, quân sự; NATO (1949) đối đầu Vác-sa-va (1955); chạy đua vũ trang.

   • Kết thúc và sụp đổ

     12/1989 Xô – Mỹ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh; Đông Âu sụp đổ, Liên Xô tan rã (12/1991) → trật tự hai cực I-an-ta sụp đổ.

   • Thế giới sau Chiến tranh lạnh

     Xu hướng đa cực; hoà bình, hợp tác, phát triển; các nước điều chỉnh chiến lược, lấy kinh tế làm trọng tâm; xuất hiện thách thức an ninh phi truyền thống.

3. 3. ASEAN

   • Thành lập (8/8/1967)

     Tuyên bố Băng Cốc của 5 nước: In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po, Thái Lan.

   • Hiệp ước Ba-li (2/1976)

     Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á – xác định nguyên tắc cơ bản trong quan hệ giữa các nước thành viên.

   • Mở rộng

     Bru-nây (1984), Việt Nam (28/7/1995), Lào và Mi-an-ma (1997), Cam-pu-chia (1999) – ASEAN gồm 10 nước.

   • Cộng đồng ASEAN (31/12/2015)

     Ba trụ cột: Cộng đồng Chính trị – An ninh, Cộng đồng Kinh tế, Cộng đồng Văn hoá – Xã hội; Hiến chương ASEAN có hiệu lực từ 2008.

4. 4. Cách mạng tháng Tám năm 1945

   • Chuẩn bị (1939–1945)

     Hội nghị Trung ương 8 (5/1941) đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, lập Mặt trận Việt Minh; xây dựng lực lượng chính trị, vũ trang và căn cứ địa.

   • Thời cơ “ngàn năm có một”

     Nhật đầu hàng Đồng minh (15/8/1945), quân Đồng minh chưa vào; Đảng phát động Tổng khởi nghĩa, Quốc dân Đại hội Tân Trào (16/8).

   • Diễn biến

     Từ 14 đến 28/8/1945 giành chính quyền cả nước: Hà Nội (19/8), Huế (23/8), Sài Gòn (25/8); 30/8 vua Bảo Đại thoái vị.

   • Ý nghĩa

     2/9/1945 nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời; mở ra kỉ nguyên độc lập, tự do; cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc thế giới.

   • Nguyên nhân thắng lợi

     Truyền thống yêu nước; sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và Hồ Chí Minh; khối đoàn kết trong Mặt trận Việt Minh; chớp đúng thời cơ.

5. 5. Kháng chiến chống Pháp (1945–1954)

   • Bùng nổ toàn quốc kháng chiến

     Pháp bội ước, gửi tối hậu thư; 19/12/1946 Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến; đường lối: toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh.

   • Việt Bắc thu – đông 1947

     Đánh bại chiến lược “đánh nhanh thắng nhanh”, buộc Pháp chuyển sang đánh lâu dài.

   • Biên giới thu – đông 1950

     Lần đầu ta chủ động mở chiến dịch tiến công lớn, giành quyền chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ.

   • Điện Biên Phủ (13/3 – 7/5/1954)

     Đỉnh cao của cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953–1954, đập tan kế hoạch Na-va, buộc Pháp kí Hiệp định Giơ-ne-vơ (21/7/1954).

   • Ý nghĩa

     Chấm dứt chiến tranh xâm lược của Pháp, giải phóng miền Bắc; góp phần làm tan rã hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ.

6. 6. Kháng chiến chống Mỹ (1954–1975)

   • Đồng khởi (1959–1960)

     Chuyển cách mạng miền Nam từ giữ gìn lực lượng sang tiến công; 20/12/1960 Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời.

   • Đánh bại các chiến lược của Mỹ

     Chiến tranh đặc biệt (1961–1965), Chiến tranh cục bộ (1965–1968), Việt Nam hoá chiến tranh (1969–1973).

   • Tết Mậu Thân 1968

     Tổng tiến công và nổi dậy làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ ngừng ném bom miền Bắc và đàm phán ở Pa-ri.

   • Hiệp định Pa-ri (27/1/1973)

     Sau thắng lợi “Điện Biên Phủ trên không” (12/1972); Mỹ cam kết tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam và rút quân.

   • Tổng tiến công Xuân 1975

     Tây Nguyên (3/1975), Huế – Đà Nẵng (3/1975), Hồ Chí Minh (26 – 30/4/1975) – giải phóng hoàn toàn miền Nam.

   • Ý nghĩa và nguyên nhân

     Kết thúc 30 năm chiến tranh giải phóng, thống nhất đất nước; thắng lợi nhờ Đảng lãnh đạo, hậu phương miền Bắc, tinh thần chiến đấu của nhân dân và sự ủng hộ quốc tế.