Sơ đồ tư duy Giáo dục kinh tế và pháp luật lớp 12 học kỳ I

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Tăng trưởng và phát triển kinh tế (Bài 1)

   • Tăng trưởng kinh tế

     Sự gia tăng quy mô sản lượng của nền kinh tế (GDP, GNI) trong một thời kỳ nhất định so với kỳ gốc.

   • Phát triển kinh tế

     Tăng trưởng kinh tế gắn với cơ cấu kinh tế hợp lí, tiến bộ và tiến bộ xã hội (thu nhập, giáo dục, y tế, việc làm).

   • Các chỉ tiêu

     • GDP

       Tổng giá trị hàng hoá, dịch vụ cuối cùng được tạo ra trên lãnh thổ một nước trong một thời kỳ, thường là một năm.

     • GNI

       Tổng thu nhập từ sản phẩm do công dân một nước tạo ra, cả trong và ngoài nước, trong một thời kỳ.

     • HDI

       Chỉ số phát triển con người, tổng hợp từ tuổi thọ, giáo dục và thu nhập bình quân đầu người.

   • Mối quan hệ

     Tăng trưởng là điều kiện cần của phát triển; tăng trưởng mà không đi kèm tiến bộ xã hội thì chưa phải là phát triển.

   • Phát triển bền vững

     Đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của thế hệ tương lai; kết hợp hài hoà kinh tế – xã hội – môi trường.

   • Vai trò

     Nâng cao đời sống, tạo việc làm, giảm nghèo; củng cố quốc phòng, an ninh; nâng vị thế quốc gia.

2. 2. Hội nhập kinh tế quốc tế (Bài 2)

   • Khái niệm

     Quá trình gắn kết nền kinh tế một nước với các nền kinh tế khác dựa trên chia sẻ lợi ích và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế chung.

   • Các cấp độ

     • Song phương

       Giữa hai quốc gia. VD: Hiệp định thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ (2000), Hiệp định Việt Nam – Nhật Bản.

     • Khu vực

       Giữa các nước trong một khu vực. VD: ASEAN, Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), APEC.

     • Toàn cầu

       Trên phạm vi thế giới. VD: Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

   • Hình thức

     Thương mại quốc tế, đầu tư quốc tế (FDI, ODA…), hợp tác dịch vụ, chuyển giao công nghệ, hợp tác lao động.

   • Vai trò và thách thức

     Mở rộng thị trường, thu hút vốn, công nghệ; nâng sức cạnh tranh, tạo việc làm. Thách thức: cạnh tranh gay gắt, phụ thuộc bên ngoài.

   • Mốc của Việt Nam

     Gia nhập ASEAN (1995), APEC (1998), WTO (2007); tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP.

3. 3. Bảo hiểm (Bài 3)

   • Khái niệm

     Cơ chế chia sẻ rủi ro: người tham gia đóng phí để được bồi thường, chi trả khi xảy ra rủi ro hoặc sự kiện bảo hiểm.

   • Các loại bảo hiểm

     • Bảo hiểm xã hội

       Bù đắp một phần thu nhập khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hết tuổi lao động, chết; gồm bắt buộc và tự nguyện (Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

     • Bảo hiểm y tế

       Chăm sóc sức khoẻ, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện; bắt buộc với các đối tượng theo Luật Bảo hiểm y tế.

     • Bảo hiểm thất nghiệp

       Bù đắp một phần thu nhập, hỗ trợ học nghề, tìm việc làm khi người lao động mất việc (Luật Việc làm).

     • Bảo hiểm thương mại

       Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm: nhân thọ, phi nhân thọ, sức khoẻ (Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022).

   • Vai trò

     Ổn định đời sống khi gặp rủi ro; tạo nguồn quỹ đầu tư cho nền kinh tế; góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

4. 4. An sinh xã hội (Bài 4)

   • Khái niệm

     Hệ thống chính sách của Nhà nước và xã hội nhằm bảo đảm mức tối thiểu về thu nhập và tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản cho mọi người dân.

   • Các chính sách cơ bản

     • Việc làm, giảm nghèo

       Tạo việc làm, đào tạo nghề, cho vay vốn ưu đãi, giảm nghèo bền vững.

     • Bảo hiểm

       Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp — trụ cột của an sinh xã hội.

     • Trợ giúp xã hội

       Hỗ trợ thường xuyên người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ mồ côi; hỗ trợ đột xuất khi thiên tai.

     • Dịch vụ xã hội cơ bản

       Bảo đảm tiếp cận giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, thông tin.

   • Vai trò

     Ổn định đời sống, giảm bất bình đẳng, góp phần ổn định chính trị – xã hội và phát triển bền vững.

5. 5. Lập kế hoạch kinh doanh (Bài 5)

   • Kế hoạch kinh doanh

     Bản mô tả mục tiêu, cách thức và nguồn lực để thực hiện một ý tưởng kinh doanh trong thời gian nhất định.

   • Nội dung chính

     Ý tưởng, mục tiêu; phân tích môi trường kinh doanh; chiến lược sản phẩm, giá, tiếp thị; nguồn lực (vốn, nhân lực); dự toán thu chi; rủi ro và biện pháp.

   • Phân tích SWOT

     S – điểm mạnh, W – điểm yếu (bên trong); O – cơ hội, T – thách thức (bên ngoài).

   • Tính toán cơ bản

     Lợi nhuận = Doanh thu − Chi phí. Điểm hoà vốn: doanh thu vừa bằng tổng chi phí, lợi nhuận bằng 0.

6. 6. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Bài 6)

   • Khái niệm

     Cam kết của doanh nghiệp đóng góp cho phát triển bền vững, mang lại lợi ích cho người lao động, cộng đồng, xã hội và môi trường.

   • Các hình thức

     • Kinh tế

       Sản phẩm chất lượng, giá hợp lí; tạo việc làm, thu nhập; đóng góp ngân sách.

     • Pháp lí

       Tuân thủ pháp luật về thuế, lao động, môi trường, cạnh tranh, bảo vệ người tiêu dùng.

     • Đạo đức

       Kinh doanh trung thực; đối xử công bằng với người lao động, khách hàng.

     • Nhân văn, tự nguyện

       Từ thiện, tài trợ giáo dục, cứu trợ thiên tai, hoạt động vì cộng đồng.

   • Ý nghĩa

     Nâng cao uy tín, thương hiệu; thu hút nhân tài, khách hàng; góp phần phát triển bền vững.

7. 7. Quản lí thu, chi trong gia đình (Bài 7)

   • Các khoản thu

     Tiền lương, tiền công; lợi nhuận kinh doanh; lãi tiết kiệm, cổ tức; cho thuê tài sản; trợ cấp, quà biếu.

   • Các khoản chi

     Chi thiết yếu (ăn uống, nhà ở, điện nước, học tập, y tế) và chi không thiết yếu (du lịch, giải trí, mua sắm).

   • Cách quản lí

     Lập kế hoạch và ghi chép thu chi; cân đối để chi không vượt thu; dành quỹ tiết kiệm và quỹ dự phòng rủi ro.

   • Vai trò của học sinh

     Tham gia bàn bạc, chi tiêu tiết kiệm, giúp gia đình tăng thu nhập vừa sức, không đòi hỏi vượt khả năng gia đình.