Sơ đồ tư duy Lịch sử lớp 7 học kỳ I

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Chế độ phong kiến Tây Âu

   • Sự hình thành

     Năm 476 đế quốc Tây La Mã diệt vong; người Giéc-man lập nhiều vương quốc, chia ruộng đất, phong tước → hình thành lãnh chúa và nông nô.

   • Lãnh địa phong kiến

     Đơn vị kinh tế – chính trị độc lập, tự cấp tự túc; lãnh chúa có toàn quyền, nông nô nhận ruộng cày cấy và nộp tô.

   • Thành thị trung đại

     Từ thế kỉ XI, thợ thủ công, thương nhân lập thành thị; thúc đẩy kinh tế hàng hoá, hình thành tầng lớp thị dân.

   • Vai trò Thiên Chúa giáo

     Giáo hội là chỗ dựa tinh thần của chế độ phong kiến, chi phối đời sống văn hoá, giáo dục ở Tây Âu.

2. 2. Phát kiến địa lí và chủ nghĩa tư bản

   • Các cuộc phát kiến địa lí

     • B. Đi-a-xơ (1487)

       Đến cực Nam châu Phi, đặt tên mũi Hảo Vọng.

     • C. Cô-lôm-bô (1492)

       Vượt Đại Tây Dương, đến châu Mỹ (ông tưởng là Ấn Độ).

     • Va-xcô đơ Ga-ma (1497–1498)

       Vòng qua châu Phi, đến Ca-li-cút (Ấn Độ) – mở đường biển từ châu Âu sang phương Đông.

     • Ph. Ma-gien-lan (1519–1522)

       Đoàn thám hiểm đi vòng quanh thế giới bằng đường biển, chứng minh Trái Đất hình cầu.

   • Hệ quả phát kiến

     Mở ra những con đường và vùng đất mới, thúc đẩy thương mại thế giới; đồng thời mở đầu quá trình xâm chiếm thuộc địa, buôn bán nô lệ.

   • Quan hệ sản xuất TBCN

     Tích luỹ tư bản ban đầu (vốn và người làm thuê) → xuất hiện công trường thủ công, công ti thương mại; hình thành giai cấp tư sản và vô sản.

3. 3. Văn hoá Phục hưng, Cải cách tôn giáo

   • Phong trào Văn hoá Phục hưng

     Bắt đầu ở I-ta-li-a từ thế kỉ XIV; khôi phục văn hoá Hy Lạp – La Mã, đề cao giá trị con người (chủ nghĩa nhân văn).

   • Tác giả tiêu biểu

     Lê-ô-na-đô đa Vin-xi (Nàng Mô-na Li-sa), Sếch-xpia (Rô-mê-ô và Giu-li-ét), Xéc-van-téc (Đôn Ki-hô-tê), Cô-péc-ních (thuyết nhật tâm).

   • Cải cách tôn giáo

     Năm 1517, M. Lu-thơ (Đức) phản đối những việc làm sai trái của Giáo hội; sau đó Can-vanh phát triển ở Thuỵ Sĩ → ra đời đạo Tin Lành.

4. 4. Trung Quốc thế kỉ VII – XIX

   • Nhà Đường (618–907)

     Thời kì thịnh trị: bộ máy nhà nước hoàn chỉnh, mở khoa cử tuyển quan, chế độ quân điền, mở rộng lãnh thổ, buôn bán qua “Con đường tơ lụa”.

   • Tống – Nguyên – Minh – Thanh

     Tống (960–1279), Nguyên (1271–1368), Minh (1368–1644), Thanh (1644–1911) – nhà Thanh là triều đại phong kiến cuối cùng.

   • Tư tưởng – văn học

     Nho giáo giữ vai trò chính thống; thơ Đường (Lý Bạch, Đỗ Phủ); tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Thuỷ hử, Tây du kí, Hồng lâu mộng.

   • Khoa học – kĩ thuật

     Bốn phát minh nổi tiếng: giấy, kĩ thuật in, la bàn, thuốc súng; kiến trúc Tử Cấm Thành (thời Minh).

5. 5. Ấn Độ thế kỉ IV – XIX

   • Vương triều Gúp-ta (thế kỉ IV – VI)

     Thống nhất miền Bắc Ấn Độ, kinh tế và văn hoá phát triển rực rỡ, chữ Phạn hoàn thiện.

   • Vương triều Hồi giáo Đê-li (1206–1526)

     Do người Hồi giáo gốc Trung Á lập; Hồi giáo được truyền bá rộng rãi ở Ấn Độ.

   • Vương triều Mô-gôn (1526–1857)

     Người Mông Cổ gốc Hồi giáo lập; thời A-cơ-ba thịnh trị; để lại lăng Ta-giơ Ma-han (thế kỉ XVII).

   • Thành tựu văn hoá

     Hin-đu giáo, Phật giáo, Hồi giáo; văn học chữ Phạn; kiến trúc chùa hang A-gian-ta, lăng Ta-giơ Ma-han.

6. 6. Đông Nam Á thế kỉ X – XVI

   • Các quốc gia phong kiến

     Phát triển thịnh đạt: Đại Việt, Chăm-pa, Ăng-co (Cam-pu-chia), Pa-gan (Mi-an-ma), Su-khô-thai, A-út-thay-a (Thái Lan), Mô-giô-pa-hit (In-đô-nê-xi-a).

   • Văn hoá Đông Nam Á

     Phật giáo, Hin-đu giáo phổ biến, Hồi giáo lan vào hải đảo; nhiều chữ viết dân tộc; kiến trúc đền tháp đặc sắc.

   • Vương quốc Lào

     Năm 1353 Pha Ngừm thống nhất các mường, lập nước Lạn Xạng; thịnh vượng thế kỉ XV – XVII; công trình tiêu biểu: Thạt Luổng (Viêng Chăn).

   • Cam-pu-chia thời Ăng-co

     Thế kỉ IX – XV, kinh đô Ăng-co; thời kì phát triển rực rỡ nhất, để lại khu đền Ăng-co Vát, Ăng-co Thom.