Sơ đồ tư duy Địa lí lớp 7 học kỳ II

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Châu Mỹ – vị trí, phát kiến

   • Vị trí, phạm vi

     Nằm hoàn toàn ở nửa cầu Tây, trải dài từ vùng cực Bắc đến vùng cận cực Nam; diện tích khoảng 42 triệu km²; gồm Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Nam Mỹ.

   • Tiếp giáp

     Giáp Bắc Băng Dương, Đại Tây Dương, Thái Bình Dương; eo đất Pa-na-ma nối Bắc Mỹ với Nam Mỹ, có kênh đào Pa-na-ma.

   • Phát kiến ra châu Mỹ

     Năm 1492, C. Cô-lôm-bô đến châu Mỹ, mở ra giao lưu Âu – Mỹ; kéo theo quá trình thực dân hoá, người bản địa bị suy giảm mạnh.

2. 2. Bắc Mỹ

   • Địa hình (ba khu vực)

     • Phía tây: hệ thống Coóc-đi-e

       Núi trẻ cao, đồ sộ, kéo dài theo hướng bắc – nam, xen các cao nguyên, sơn nguyên.

     • Ở giữa: đồng bằng rộng lớn

       Thấp dần về phía nam; có hệ thống Hồ Lớn và sông Mi-xi-xi-pi – Mi-xu-ri.

     • Phía đông: núi già và sơn nguyên

       Dãy A-pa-lát thấp, sườn thoải, giàu than, sắt; sơn nguyên trên bán đảo La-bra-đo.

   • Khí hậu

     Phân hoá theo chiều bắc – nam (cực, cận cực, ôn đới, cận nhiệt, nhiệt đới) và đông – tây (sườn đón gió phía tây mưa nhiều, nội địa khô hơn).

   • Dân cư, xã hội

     Phần lớn là con cháu người nhập cư; đô thị hoá cao; đô thị lớn: Niu Oóc, Lốt An-giơ-lét, Si-ca-gô, Tô-rôn-tô, Mê-hi-cô Xi-ti.

   • Khai thác tự nhiên bền vững

     Nông nghiệp hiện đại quy mô lớn; khai thác rừng gắn với trồng mới; bảo vệ đất, nguồn nước; phát triển năng lượng tái tạo.

3. 3. Trung và Nam Mỹ

   • Địa hình

     Eo đất Trung Mỹ và quần đảo Ăng-ti. Nam Mỹ: phía tây dãy An-đét cao đồ sộ, ở giữa các đồng bằng (A-ma-dôn, La Pla-ta, Pam-pa), phía đông các sơn nguyên (Bra-xin, Guy-a-na).

   • Thiên nhiên phân hoá

     • Theo chiều bắc – nam

       Từ xích đạo, cận xích đạo, nhiệt đới đến cận nhiệt và ôn đới ở phía nam.

     • Theo chiều đông – tây

       Sườn đông An-đét, đồng bằng A-ma-dôn mưa nhiều, rừng rậm; dải ven biển phía tây có hoang mạc A-ta-ca-ma.

     • Theo độ cao (dãy An-đét)

       Từ chân lên đỉnh: rừng nhiệt đới → rừng lá rộng → rừng lá kim → đồng cỏ núi cao → băng tuyết.

   • Dân cư, xã hội

     Thành phần chủng tộc đa dạng, người lai chiếm tỉ lệ lớn; văn hoá Mỹ La-tinh độc đáo; đô thị hoá cao (khoảng 80%) nhưng nhiều nơi diễn ra tự phát.

   • Rừng A-ma-dôn

     Rừng nhiệt đới rộng nhất thế giới, được ví là “lá phổi xanh”, đa dạng sinh học bậc nhất, góp phần điều hoà khí hậu.

     • Suy giảm và bảo vệ

       Bị thu hẹp do khai thác gỗ, mở đất chăn nuôi, trồng trọt, khai khoáng, làm đường; cần trồng lại rừng, lập khu bảo tồn, giám sát bằng ảnh vệ tinh.

4. 4. Châu Đại Dương

   • Phạm vi

     Gồm lục địa Ô-xtrây-li-a, Niu Di-len và các chuỗi đảo ở Thái Bình Dương: Mê-la-nê-di, Mi-crô-nê-di, Pô-li-nê-di.

   • Tự nhiên Ô-xtrây-li-a

     Phần lớn diện tích khô hạn, hoang mạc rộng ở trung tâm và phía tây; sinh vật độc đáo: thú có túi (căng-gu-ru, gấu túi), cây bạch đàn.

   • Các đảo

     Khí hậu nóng ẩm, điều hoà; nhiều đảo núi lửa và đảo san hô; có rừng xích đạo, rừng nhiệt đới.

   • Dân cư, kinh tế Ô-xtrây-li-a

     Dân số ít, phần lớn là người nhập cư; tập trung ở ven biển phía đông, đông nam; đô thị hoá cao. Mạnh về khai khoáng, chăn nuôi cừu, bò, trồng lúa mì.

5. 5. Châu Nam Cực

   • Vị trí, diện tích

     Bao quanh cực Nam, diện tích khoảng 14 triệu km²; là châu lục được phát hiện muộn nhất (năm 1820).

   • Tự nhiên

     Châu lục lạnh nhất, gần như toàn bộ phủ băng dày; gió bão rất mạnh; động vật: chim cánh cụt, hải cẩu, cá voi ở vùng biển xung quanh.

   • Bảo vệ châu Nam Cực

     Hiệp ước Nam Cực (1959): chỉ dùng cho mục đích hoà bình, nghiên cứu khoa học. Biến đổi khí hậu làm băng tan, góp phần làm nước biển dâng.

6. 6. Nhắc lại học kỳ I và kĩ năng

   • Châu Âu – châu Á – châu Phi

     Âu: nhiều đồng bằng, ôn đới, dân số già. Á: rộng, đông dân, khí hậu gió mùa và lục địa. Phi: nóng khô, khối cao nguyên, dân số tăng nhanh.

   • Lập bảng so sánh châu lục

     So sánh theo tiêu chí: vị trí, địa hình, khí hậu, dân cư, kinh tế nổi bật – giúp nhớ lâu và tránh lẫn lộn.

   • Đọc lát cắt địa hình

     Lát cắt Bắc Mỹ, Nam Mỹ theo vĩ tuyến: chỉ ra ba khu vực địa hình từ tây sang đông và độ cao tương ứng.