Sơ đồ tư duy Giáo dục công dân lớp 7 học kỳ II

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Bài 6. Ứng phó với tâm lí căng thẳng

   • Căng thẳng là gì?

     Trạng thái cơ thể và tinh thần phản ứng trước áp lực, sự thay đổi vượt quá khả năng thích ứng của bản thân.

   • Biểu hiện

     • Về cơ thể

       Đau đầu, mệt mỏi, mất ngủ, tim đập nhanh, ăn uống thất thường.

     • Về cảm xúc, hành vi

       Lo âu, cáu gắt, buồn bã, khó tập trung, thu mình, ngại giao tiếp.

   • Nguyên nhân

     • Khách quan

       Áp lực học tập, thi cử; mâu thuẫn trong gia đình, với bạn bè; bị bắt nạt; biến cố bất ngờ.

     • Chủ quan

       Suy nghĩ tiêu cực, kì vọng quá cao vào bản thân, sức khoẻ yếu, thiếu kĩ năng sắp xếp thời gian.

   • Cách ứng phó

     Suy nghĩ tích cực; hít thở sâu, tập thể thao, nghe nhạc; ngủ đủ giấc; chia sẻ với người tin cậy; nhờ chuyên gia tâm lí hoặc gọi 111 khi cần.

2. 2. Bài 7. Phòng, chống bạo lực học đường

   • Khái niệm

     Hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khoẻ; lăng mạ, xúc phạm danh dự; cô lập, xua đuổi người học, xảy ra trong trường học (Nghị định 80/2017/NĐ-CP).

   • Biểu hiện

     Đánh nhau, ép nộp tiền, chửi bới, đặt biệt danh xúc phạm, tung tin đồn; bắt nạt trên mạng: đăng ảnh, bình luận bêu riếu.

   • Nguyên nhân

     Thiếu kĩ năng kiểm soát cảm xúc; ảnh hưởng phim ảnh, trò chơi bạo lực; gia đình thiếu quan tâm; môi trường giáo dục chưa lành mạnh.

   • Tác hại

     Tổn hại sức khoẻ, tinh thần nạn nhân; người gây bạo lực bị kỉ luật, xử lí theo pháp luật; môi trường học đường bất an.

   • Cách ứng phó

     Bình tĩnh, tránh xa nơi nguy hiểm, không đánh trả gây hậu quả; lưu lại bằng chứng; báo ngay thầy cô, cha mẹ; gọi 111.

3. 3. Bài 8. Quản lí tiền

   • Ý nghĩa

     Giúp chủ động chi tiêu, tiết kiệm được tiền, tránh nợ nần; rèn tính tự lập, có trách nhiệm.

   • Chi tiêu hợp lí

     Phân biệt khoản cần (thiết yếu) và khoản muốn; ưu tiên khoản cần; ghi chép thu chi.

   • Tiết kiệm thường xuyên

     Để riêng một phần ngay khi có tiền (tiền mừng tuổi, tiền thưởng) vào ống heo hoặc tài khoản tiết kiệm.

   • Tăng nguồn thu phù hợp

     Làm việc vừa sức như thu gom đồ tái chế, làm đồ thủ công — không ảnh hưởng học tập, không trái pháp luật.

4. 4. Bài 9. Phòng, chống tệ nạn xã hội

   • Khái niệm

     Hiện tượng xã hội gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu cho cá nhân, gia đình, xã hội.

   • Các tệ nạn chủ yếu

     Ma tuý, cờ bạc, mại dâm; ngoài ra còn mê tín dị đoan, trộm cắp, nghiện trò chơi điện tử…

   • Nguyên nhân

     Chủ quan: tò mò, ham chơi, thiếu hiểu biết, bị bạn xấu lôi kéo. Khách quan: gia đình thiếu quan tâm, ảnh hưởng xấu từ mạng xã hội.

   • Tác hại

     Huỷ hoại sức khoẻ, tinh thần; gia đình tan vỡ, kinh tế kiệt quệ; mất trật tự, an toàn xã hội; nguy cơ lây nhiễm HIV.

   • Quy định pháp luật

     • Ma tuý, lôi kéo trẻ em

       Cấm sử dụng, tàng trữ, mua bán ma tuý; cấm lôi kéo, dụ dỗ trẻ em vào tệ nạn (Luật Phòng, chống ma tuý 2021; Luật Trẻ em 2016).

     • Rượu, bia, thuốc lá

       Cấm bán rượu, bia, thuốc lá cho người dưới 18 tuổi; cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025 (Nghị quyết 173/2024/QH15).

   • Cách phòng, chống

     Kiên quyết từ chối; tránh xa nơi, người có nguy cơ; chăm học, chơi thể thao lành mạnh; báo cho người lớn, công an khi phát hiện vi phạm.

5. 5. Bài 10. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình

   • Căn cứ pháp lí

     Nhà nước bảo hộ hôn nhân và gia đình (Điều 36 Hiến pháp 2013); Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

   • Cha mẹ

     Thương yêu, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con; tôn trọng ý kiến của con; không phân biệt đối xử giữa các con.

   • Con, cháu

     Yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, ông bà. Nghiêm cấm ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà.

   • Ông bà

     Trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu; sống mẫu mực, nêu gương tốt cho con cháu.

   • Anh, chị, em

     Thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; nuôi dưỡng nhau khi không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều kiện.

6. 6. Nhắc lại học kỳ I

   • Truyền thống quê hương; di sản văn hoá

     Tự hào, giữ gìn, không xâm hại di tích; phân biệt di sản vật thể và phi vật thể.

   • Quan tâm, chia sẻ; giữ chữ tín

     Thấu hiểu, giúp đỡ người khác; trọng lời hứa.

   • Học tập tự giác, tích cực

     Chủ động học, không cần nhắc nhở.