Sơ đồ tư duy Công nghệ lớp 8 học kỳ II

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Tai nạn điện

   • Chạm trực tiếp vật mang điện

     Chạm vào dây trần, ổ cắm, thiết bị bị hở cách điện, vỏ thiết bị bị rò điện.

   • Vi phạm khoảng cách an toàn

     Đến gần lưới điện cao áp, trạm biến áp; thả diều, trèo cột gần đường dây điện.

   • Dây điện đứt chạm đất

     Đến gần chỗ dây điện bị đứt rơi xuống đất có thể bị điện giật dù chưa chạm vào dây.

   • Tác hại

     Dòng điện qua cơ thể gây co giật, bỏng, ngừng thở, ngừng tim, có thể tử vong.

2. 2. Biện pháp an toàn và sơ cứu

   • Kiểm tra đồ dùng điện

     Kiểm tra dây, phích cắm, vỏ thiết bị; thay ngay dây hở cách điện; không dùng thiết bị khi tay ướt.

   • Dụng cụ bảo vệ

     Găng tay cao su, ủng cách điện, thảm cách điện, kìm và tua vít có chuôi cách điện.

   • Bút thử điện

     Chạm đầu bút vào vật cần kiểm tra, tay chạm kẹp kim loại đuôi bút; đèn sáng là vật có điện.

   • Ngắt điện trước sửa chữa

     Rút phích cắm hoặc ngắt aptomat, cầu dao; treo biển báo khi đang sửa chữa.

   • Sơ cứu người bị điện giật

     • 1. Tách khỏi nguồn điện

       Ngắt công tắc, aptomat hoặc dùng vật khô, cách điện (gậy gỗ, tre) gạt dây điện ra; không chạm tay trần vào nạn nhân.

     • 2. Sơ cứu

       Đưa ra nơi thoáng, kiểm tra nhịp thở; nếu ngừng thở thì hô hấp nhân tạo, ép tim.

     • 3. Gọi cấp cứu

       Gọi 115 hoặc đưa ngay tới cơ sở y tế gần nhất.

3. 3. Khái quát về mạch điện

   • Nguồn điện

     Cung cấp điện năng: pin, acquy, lưới điện.

   • Truyền dẫn

     Dây dẫn điện nối các phần tử của mạch.

   • Đóng cắt, điều khiển

     Công tắc, nút ấn, rơ le, mô đun cảm biến.

   • Bảo vệ

     Cầu chì, aptomat: tự ngắt mạch khi quá tải hoặc ngắn mạch.

   • Phụ tải

     Thiết bị tiêu thụ điện: đèn, quạt, động cơ, chuông.

   • Sơ đồ mạch điện

     Biểu diễn mạch bằng kí hiệu quy ước, giúp đọc, lắp ráp và sửa chữa.

4. 4. Cảm biến và mạch điều khiển

   • Cảm biến

     Thiết bị cảm nhận đại lượng vật lí (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, chuyển động) và biến thành tín hiệu điện.

   • Mô đun cảm biến

     Cảm biến kèm mạch xử lí; có biến trở chỉnh ngưỡng tác động để bật/tắt tải.

   • Mạch điện điều khiển

     • Cấu trúc

       Nguồn → mô đun cảm biến (điều khiển) → tải.

     • Ví dụ ánh sáng

       Cảm biến ánh sáng: trời tối thì đèn tự sáng, trời sáng thì tắt.

     • Ví dụ nhiệt độ

       Cảm biến nhiệt độ: nóng quá ngưỡng thì quạt tự chạy.

   • Ngành nghề kĩ thuật điện

     Kĩ sư điện, kĩ thuật viên điện, thợ điện; cần cẩn thận, tuân thủ an toàn.

5. 5. Thiết kế kĩ thuật

   • Vai trò

     Tạo ra và cải tiến sản phẩm, công trình, quy trình kĩ thuật, giải quyết vấn đề thực tiễn.

   • Ngành nghề thiết kế

     Kiến trúc sư, kĩ sư thiết kế cơ khí, điện, điện tử, nhà thiết kế sản phẩm.

   • Các bước cơ bản

     • 1. Xác định vấn đề

       Nêu rõ nhu cầu, xây dựng tiêu chí sản phẩm cần đạt.

     • 2. Đề xuất giải pháp

       Tìm hiểu tổng quan, đề xuất và lựa chọn giải pháp tốt nhất.

     • 3. Xây dựng nguyên mẫu

       Chế tạo mẫu thử theo giải pháp đã chọn.

     • 4. Thử nghiệm, đánh giá

       Kiểm tra theo tiêu chí, điều chỉnh, hoàn thiện.

     • 5. Lập hồ sơ kĩ thuật

       Bản vẽ, thuyết minh, kết quả thử nghiệm để lưu trữ, sản xuất.

6. 6. Nhắc lại học kỳ I

   • Đọc bản vẽ chi tiết

     Khung tên → hình biểu diễn → kích thước → yêu cầu kĩ thuật → tổng hợp.

   • Tỉ số truyền

     i = n₁/n₂ = D₂/D₁ = Z₂/Z₁.