Sơ đồ tư duy Công nghệ lớp 9 học kỳ I

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ

   • Khái niệm nghề nghiệp

     Công việc được xã hội công nhận, đòi hỏi kiến thức, kĩ năng được đào tạo, mang lại thu nhập ổn định cho người lao động.

   • Tầm quan trọng

     Với cá nhân: thu nhập, phát triển bản thân. Với xã hội: tạo của cải, thúc đẩy kinh tế phát triển.

   • Một số nghề tiêu biểu

     Kĩ sư (cơ khí, điện, điện tử, xây dựng, công nghệ thông tin), kĩ thuật viên, thợ lành nghề (hàn, điện, lắp ráp).

   • Môi trường làm việc

     Nhà máy, công trường, phòng thí nghiệm, văn phòng thiết kế; có thể làm ngoài trời, ca kíp.

   • Yêu cầu phẩm chất, năng lực

     Cẩn thận, kiên trì, trách nhiệm, tuân thủ an toàn; tư duy kĩ thuật, kĩ năng thực hành, làm việc nhóm.

2. 2. Hệ thống giáo dục quốc dân

   • Giáo dục mầm non

     Nhà trẻ, mẫu giáo.

   • Giáo dục phổ thông

     Tiểu học (5 năm), THCS (4 năm), THPT (3 năm).

   • Giáo dục nghề nghiệp

     Trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng.

   • Giáo dục đại học

     Trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ.

   • Giáo dục thường xuyên

     Học tập suốt đời, học văn hoá kết hợp học nghề, bổ túc kiến thức.

   • Hướng đi sau THCS

     • Học THPT

       Tiếp tục học lên THPT rồi đại học, cao đẳng.

     • Học nghề

       Học sơ cấp, trung cấp nghề (có thể kết hợp học văn hoá ở trung tâm GDTX).

     • Tham gia lao động

       Đi làm, sau đó có thể học tiếp theo hình thức thường xuyên.

3. 3. Thị trường lao động

   • Khái niệm

     Nơi diễn ra trao đổi, mua bán sức lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động.

   • Các yếu tố

     • Cung lao động

       Lượng người lao động sẵn sàng làm việc.

     • Cầu lao động

       Nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, tổ chức.

     • Giá cả sức lao động

       Biểu hiện qua tiền lương, tiền công.

   • Vai trò khi chọn nghề

     Cho biết nghề nào đang cần người, nghề nào bão hoà, giúp định hướng học tập phù hợp.

   • Xu hướng hiện nay

     Tự động hoá, chuyển đổi số; tăng nhu cầu lao động qua đào tạo, có kĩ năng số, ngoại ngữ.

   • Nguồn thông tin

     Trung tâm dịch vụ việc làm, website tuyển dụng, báo cáo thị trường lao động, nhà trường.

4. 4. Lí thuyết chọn nghề

   • Lí thuyết cây nghề nghiệp

     • Rễ cây

       Sở thích, khả năng, tính cách, giá trị nghề nghiệp của bản thân — nền tảng để chọn nghề.

     • Quả cây

       Lương cao, được kính trọng, dễ xin việc… — kết quả mong muốn.

     • Ý nghĩa

       Chọn nghề dựa vào "rễ" (phù hợp bản thân), không chỉ chạy theo "quả".

   • Lí thuyết mật mã Holland

     • 6 nhóm tính cách

       R – Kĩ thuật, I – Nghiên cứu, A – Nghệ thuật, S – Xã hội, E – Quản lí, C – Nghiệp vụ.

     • Ý nghĩa

       Người có tính cách phù hợp với môi trường nghề sẽ dễ thành công, hài lòng. Nhóm R hợp nghề kĩ thuật, công nghệ.

5. 5. Quy trình lựa chọn nghề

   • Đánh giá bản thân

     Tìm hiểu sở thích, năng lực, tính cách, sức khoẻ (làm trắc nghiệm Holland, hỏi ý kiến thầy cô).

   • Tìm hiểu nghề

     Yêu cầu của nghề, nơi đào tạo, cơ hội việc làm, thu nhập, nhu cầu thị trường lao động.

   • Đối chiếu, ra quyết định

     So sánh bản thân với yêu cầu nghề, chọn nghề phù hợp; lập kế hoạch học tập, rèn luyện.

   • Yếu tố ảnh hưởng

     Chủ quan: năng lực, sở thích, cá tính. Khách quan: gia đình, bạn bè, nhu cầu xã hội, trào lưu, định kiến.