Sơ đồ tư duy Giáo dục công dân lớp 8 học kỳ II

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Bài 6. Xác định mục tiêu cá nhân

   • Mục tiêu cá nhân

     Kết quả mỗi người mong muốn đạt được trong một khoảng thời gian nhất định, dựa trên năng lực và hoàn cảnh của bản thân.

   • Phân loại

     Theo thời gian: ngắn hạn, dài hạn. Theo lĩnh vực: học tập, sức khoẻ, nghề nghiệp, tài chính, các mối quan hệ.

   • Ý nghĩa

     Giúp định hướng hành động, có động lực, tập trung thời gian, công sức và đánh giá được sự tiến bộ.

   • Mục tiêu SMART

     Cụ thể (S), đo lường được (M), khả thi (A), thực tế, phù hợp (R), có thời hạn (T). VD: “Đạt 8 điểm Toán cuối kỳ II”.

   • Lập kế hoạch thực hiện

     Xác định mục tiêu → liệt kê việc cần làm, thời hạn → dự kiến khó khăn, cách khắc phục → thực hiện, theo dõi, điều chỉnh.

2. 2. Bài 7. Phòng, chống bạo lực gia đình

   • Khái niệm

     Hành vi cố ý của thành viên gia đình gây hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác (Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022).

   • Các hình thức

     • Thể chất

       Đánh đập, hành hạ, ngược đãi, giam cầm thành viên gia đình.

     • Tinh thần

       Lăng mạ, chì chiết, cô lập, xua đuổi, kì thị; cưỡng ép tảo hôn, kết hôn, li hôn.

     • Kinh tế

       Chiếm đoạt, huỷ hoại tài sản; kiểm soát thu nhập; cưỡng ép lao động quá sức.

     • Tình dục

       Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn.

   • Tác hại

     Tổn thương thể xác, tinh thần nạn nhân, nhất là trẻ em; gia đình tan vỡ; ảnh hưởng trật tự, an toàn xã hội.

   • Pháp luật

     Nghiêm cấm hành vi bạo lực gia đình; người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

   • Cách ứng phó

     Tìm nơi an toàn, kêu cứu; báo người thân, hàng xóm, công an, trưởng thôn, tổ dân phố; gọi 111 hoặc 113.

3. 3. Bài 8. Lập kế hoạch chi tiêu

   • Kế hoạch chi tiêu

     Bản dự kiến các khoản thu và chi trong một thời gian nhất định để sử dụng tiền hợp lí, đạt mục tiêu tài chính.

   • Sự cần thiết

     Giúp kiểm soát chi tiêu, tránh lãng phí, nợ nần; tiết kiệm để đạt mục tiêu; rèn tính kỉ luật, tự chủ.

   • Các bước lập kế hoạch

     • 1. Xác định mục tiêu

       Cần tiền để làm gì, bao nhiêu, trong bao lâu? VD: mua xe đạp sau 6 tháng.

     • 2. Xác định khoản thu

       Tiền tiêu vặt, tiền thưởng, tiền mừng tuổi, tiền từ việc làm vừa sức.

     • 3. Liệt kê khoản chi

       Chia khoản cần (ưu tiên) và khoản muốn; dành riêng phần tiết kiệm.

     • 4. Thực hiện, điều chỉnh

       Ghi chép thu chi, so với kế hoạch và điều chỉnh kịp thời.

   • Nguyên tắc

     Không chi vượt quá khoản thu; tiết kiệm trước, chi tiêu sau.

4. 4. Bài 9. Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ, chất độc hại

   • Các loại nguy cơ

     Vũ khí (súng, dao găm, kiếm…), chất nổ (bom mìn, pháo nổ), chất dễ cháy (xăng, gas), chất độc hại (thuốc trừ sâu, hoá chất).

   • Nguyên nhân tai nạn

     Thiếu hiểu biết, chủ quan, sử dụng sai cách; tàng trữ, sử dụng trái phép; vi phạm quy định an toàn phòng cháy, chữa cháy.

   • Hậu quả

     Gây thương vong, thiệt hại tài sản, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trật tự xã hội.

   • Quy định pháp luật

     Nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, mua bán, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, pháo nổ, chất độc hại (Luật Quản lí, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ).

   • Cách phòng ngừa

     Không nhặt, cưa đục vật lạ, bom mìn; không đốt pháo nổ; dùng điện, gas đúng cách. Khi cháy: gọi 114, cúi thấp, che mũi miệng, thoát theo lối an toàn.

5. 5. Bài 10. Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân

   • Lao động

     Hoạt động có mục đích của con người nhằm tạo ra của cải vật chất, giá trị tinh thần; là quyền và nghĩa vụ của công dân (Điều 35 Hiến pháp 2013).

   • Quyền lao động

     Được làm việc, tự do lựa chọn nghề nghiệp, việc làm, nơi làm việc; được trả lương, bảo đảm an toàn lao động, nghỉ ngơi.

   • Nghĩa vụ lao động

     Lao động để nuôi sống bản thân, gia đình, góp phần xây dựng đất nước; thực hiện đúng hợp đồng, kỉ luật lao động.

   • Hợp đồng lao động

     Sự thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ mỗi bên (Bộ luật Lao động 2019).

   • Lao động chưa thành niên

     • Độ tuổi

       Người lao động chưa thành niên là người dưới 18 tuổi; người lao động phải từ đủ 15 tuổi, trừ một số trường hợp luật cho phép.

     • Bảo vệ đặc biệt

       Cấm giao việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục; người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi làm không quá 8 giờ/ngày, 40 giờ/tuần.

6. 6. Nhắc lại học kỳ I

   • Truyền thống dân tộc; đa dạng các dân tộc

     Tự hào, giữ gìn bản sắc; tôn trọng, không kì thị văn hoá khác.

   • Lao động cần cù, sáng tạo; bảo vệ lẽ phải

     Chăm chỉ, đổi mới; dám bảo vệ điều đúng một cách khôn khéo.

   • Bảo vệ môi trường, tài nguyên

     Phân loại rác, tiết kiệm, không phá rừng, không xả thải trái phép.