Sơ đồ tư duy Vật lý lớp 11 học kỳ II

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Định luật Coulomb

   • Điện tích

     Có điện tích dương và âm; cùng dấu đẩy, trái dấu hút. Điện tích nguyên tố e = 1,6·10⁻¹⁹ C. Hệ cô lập: tổng điện tích bảo toàn.

   • Định luật Coulomb

     F = k·|q₁q₂|/(ε·r²), k = 9·10⁹ N·m²/C². q₁ = q₂ = 10⁻⁶ C cách nhau 0,3 m trong chân không → F = 0,1 N.

   • Hằng số điện môi

     Trong điện môi ε, lực tương tác giảm ε lần so với chân không (không khí ε ≈ 1, nước ε ≈ 81).

2. 2. Điện trường

   • Khái niệm

     Môi trường bao quanh điện tích, tác dụng lực điện lên điện tích khác đặt trong nó.

   • Cường độ điện trường

     E⃗ = F⃗/q (V/m). Điện tích điểm Q: E = k|Q|/(εr²); Q > 0 thì E⃗ hướng ra xa Q, Q < 0 thì hướng về Q.

   • Nguyên lí chồng chất

     E⃗ = E⃗₁ + E⃗₂ + …; hai vectơ vuông góc: E = √(E₁² + E₂²).

   • Đường sức điện

     Xuất phát từ điện tích dương, kết thúc ở điện tích âm; không cắt nhau; nơi đường sức dày thì E lớn.

   • Điện trường đều

     Giữa hai bản phẳng song song tích điện trái dấu: E = U/d. U = 200 V, d = 2 cm → E = 10⁴ V/m.

     • Điện tích bay vào điện trường đều

       Bay vuông góc đường sức: chuyển động như vật ném ngang với a = |q|E/m, quỹ đạo là một nhánh parabol.

3. 3. Thế năng điện, điện thế

   • Công của lực điện

     A = q·E·d (d là hình chiếu độ dời lên phương đường sức); không phụ thuộc hình dạng đường đi.

   • Thế năng điện

     W_M = q·V_M; công lực điện bằng độ giảm thế năng: A_MN = W_M − W_N.

   • Điện thế, hiệu điện thế

     V_M = W_M/q (V); U_MN = V_M − V_N = A_MN/q. Electron đi qua hiệu điện thế 100 V: |A| = 1,6·10⁻¹⁷ J.

   • Liên hệ E và U

     Trong điện trường đều: U = E·d, d đo dọc theo đường sức.

4. 4. Tụ điện

   • Cấu tạo, công dụng

     Hai vật dẫn (bản tụ) đặt gần nhau, ngăn cách bởi lớp điện môi; dùng để tích và phóng điện.

   • Điện dung

     C = Q/U (F); 1 µF = 10⁻⁶ F. Tụ 10 µF nối với nguồn 12 V tích điện Q = 1,2·10⁻⁴ C.

   • Ghép tụ điện

     Song song: C = C₁ + C₂ (cùng U); nối tiếp: 1/C = 1/C₁ + 1/C₂ (cùng Q).

   • Năng lượng tụ điện

     W = ½QU = ½CU² = Q²/(2C). Tụ 10 µF ở 12 V: W = 7,2·10⁻⁴ J.

5. 5. Dòng điện, định luật Ohm

   • Cường độ dòng điện

     I = Δq/Δt (A); theo hạt mang điện I = S·n·e·v. Dòng 2 A chạy trong 10 s chuyển qua điện lượng 20 C.

   • Điện trở

     R = ρ·l/S (Ω); điện trở suất kim loại tăng theo nhiệt độ. Điện trở nhiệt NTC giảm, PTC tăng khi nhiệt độ tăng.

   • Định luật Ohm cho đoạn mạch

     I = U/R; đường đặc trưng I – U của vật dẫn kim loại ở nhiệt độ không đổi là đường thẳng qua gốc toạ độ.

   • Ghép điện trở

     Nối tiếp: R = R₁ + R₂; song song: 1/R = 1/R₁ + 1/R₂.

6. 6. Nguồn điện, năng lượng điện

   • Suất điện động

     E = A/q (V): công của lực lạ khi dịch chuyển một đơn vị điện tích dương bên trong nguồn. Nguồn có điện trở trong r.

   • Định luật Ohm toàn mạch

     I = E/(R + r); U = E − I·r. E = 12 V, r = 1 Ω, R = 5 Ω → I = 2 A, U = 10 V.

   • Ghép nguồn

     Nối tiếp: E_b = E₁ + E₂, r_b = r₁ + r₂. n nguồn giống nhau mắc song song: E_b = E, r_b = r/n.

   • Năng lượng, công suất điện

     A = U·I·t; P = U·I; nhiệt Joule Q = I²Rt. Công suất nguồn P = E·I; hiệu suất nguồn H = U/E.