Sơ đồ tư duy Tin học lớp 10 học kỳ II

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Vòng lặp for và while

   • for với range

     for i in range(1, n + 1): s = s + i — tính tổng 1 + 2 + … + n (trước đó gán s = 0).

   • while

     while <điều kiện>: <khối lệnh> — lặp khi điều kiện còn đúng; dùng khi chưa biết trước số lần lặp.

   • Ví dụ while

     while s <= 100: s = s + i; i = i + 1 (trước đó gán s = 0, i = 1) → dừng khi tổng vượt 100.

   • Vòng lặp vô hạn

     Điều kiện while luôn đúng do quên thay đổi biến; dừng chương trình bằng Ctrl+C.

2. 2. Kiểu danh sách (list)

   • Khởi tạo, truy cập

     a = [3, 1, 4]; len(a) = 3; a[0] = 3, a[-1] = 4 (phần tử cuối).

   • Duyệt danh sách

     for x in a: print(x) hoặc for i in range(len(a)): print(a[i]).

   • Lệnh thường dùng

     • append, insert

       a.append(5): thêm 5 vào cuối; a.insert(0, 9): chèn 9 vào vị trí 0.

     • remove, clear

       a.remove(4): xoá phần tử có giá trị 4 đầu tiên; a.clear(): xoá toàn bộ danh sách.

     • Toán tử in

       4 in a cho True nếu 4 có trong danh sách a.

3. 3. Xâu kí tự

   • Khái niệm

     Dãy kí tự đặt trong ngoặc đơn hoặc kép: s = "Tin học"; s[0] là "T"; len(s) là số kí tự.

   • Không thay đổi được

     Không gán được s[0] = "t"; muốn thay đổi phải tạo xâu mới.

   • Lệnh với xâu

     • Nối, lặp

       "ab" + "cd" cho "abcd"; "ab" * 3 cho "ababab".

     • Xâu con

       "in" in s cho True; s.find("học") trả về vị trí xuất hiện đầu tiên, không có thì trả về −1.

     • split, join

       "a b c".split() cho ["a", "b", "c"]; " ".join(["a", "b"]) cho "a b".

4. 4. Hàm trong Python

   • Hàm có sẵn

     print(), input(), len(), int(), float(), str(), abs(), max(), min().

   • Định nghĩa hàm

     def tong(a, b): return a + b — gọi tong(2, 3) cho kết quả 5.

   • Tham số và đối số

     Tham số khai báo trong dòng def; đối số là giá trị truyền vào khi gọi hàm.

   • Hàm không có return

     Hàm vẫn thực hiện lệnh nhưng trả về None.

   • Phạm vi của biến

     Biến tạo trong hàm là biến cục bộ, chỉ dùng trong hàm; biến khai báo ngoài hàm là biến toàn cục.

5. 5. Lỗi và kiểm thử chương trình

   • Lỗi cú pháp

     Viết sai quy tắc: thiếu dấu :, sai thụt lề, thiếu ngoặc → SyntaxError, IndentationError.

   • Lỗi ngoại lệ khi chạy

     ZeroDivisionError (chia cho 0), ValueError (int("abc")), IndexError (chỉ số vượt phạm vi), NameError.

   • Lỗi lôgic

     Chương trình chạy được nhưng cho kết quả sai; chỉ phát hiện được bằng kiểm thử.

   • Kiểm thử và gỡ lỗi

     Chạy với nhiều bộ dữ liệu, cả trường hợp đặc biệt; in giá trị trung gian; sửa từng lỗi rồi chạy lại.

6. 6. Thiết kế đồ hoạ với Inkscape

   • Vectơ và điểm ảnh

     Đồ hoạ vectơ tạo từ đối tượng hình học, phóng to không vỡ (tệp .svg); ảnh điểm ảnh phóng to bị vỡ hạt.

   • Đối tượng cơ bản

     Hình chữ nhật, elip, đa giác, ngôi sao; tô màu bên trong (Fill) và nét viền (Stroke).

   • Đường và văn bản

     Công cụ Bezier vẽ đường; chỉnh hình dạng bằng các nút (node); đặt chữ chạy theo đường.

   • Kết hợp đối tượng

     Nhóm (Ctrl+G), sắp xếp lớp, phép Union, Difference, Intersection; xuất ảnh PNG.

7. 7. Hướng nghiệp với tin học

   • Nghề thiết kế đồ hoạ máy tính

     Thiết kế quảng cáo, giao diện, hoạt hình; cần óc thẩm mĩ, sáng tạo, thành thạo phần mềm đồ hoạ.

   • Nghề phát triển phần mềm

     Phân tích, thiết kế, lập trình, kiểm thử, bảo trì phần mềm; cần tư duy lôgic, ngoại ngữ, làm việc nhóm.