Sơ đồ tư duy Tin học lớp 10 học kỳ I

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Thông tin và xử lí thông tin

   • Dữ liệu và thông tin

     Dữ liệu: giá trị được ghi nhận (số, văn bản, ảnh…); thông tin: ý nghĩa rút ra từ dữ liệu sau xử lí.

   • Đơn vị đo

     1 byte = 8 bit; KB, MB, GB, TB, PB – mỗi đơn vị gấp 1024 lần đơn vị liền trước.

   • Thiết bị thông minh

     Thiết bị điện tử tự thu nhận, xử lí dữ liệu, hoạt động tương đối tự chủ và kết nối được với thiết bị khác.

   • Tin học và xã hội

     Thúc đẩy nền kinh tế tri thức, cách mạng công nghiệp 4.0; thay đổi cách học tập, làm việc.

2. 2. Biểu diễn dữ liệu

   • Dữ liệu văn bản

     Mỗi kí tự ứng với một mã: ASCII dùng 1 byte; Unicode biểu diễn được mọi chữ viết, kể cả tiếng Việt.

   • Hệ nhị phân

     • Thập phân → nhị phân

       Chia liên tiếp cho 2, viết các số dư từ dưới lên: 13 = 1101₂.

     • Nhị phân → thập phân

       Cộng các luỹ thừa của 2 ứng với bit 1: 101101₂ = 32 + 8 + 4 + 1 = 45.

     • Cộng, nhân nhị phân

       0 + 1 = 1; 1 + 1 = 10 (viết 0, nhớ 1). Nhân: 1 × 1 = 1, các trường hợp khác bằng 0.

   • Dữ liệu lôgic

     • AND (và)

       Bằng 1 khi cả hai giá trị bằng 1.

     • OR (hoặc)

       Bằng 1 khi có ít nhất một giá trị bằng 1.

     • NOT (phủ định)

       Đảo giá trị: NOT 1 = 0, NOT 0 = 1.

     • XOR (hoặc loại trừ)

       Bằng 1 khi hai giá trị khác nhau.

   • Âm thanh

     Số hoá bằng cách lấy mẫu theo thời gian và lượng tử hoá biên độ; tần số lấy mẫu càng cao, âm thanh càng trung thực.

   • Hình ảnh

     Ảnh gồm các điểm ảnh (pixel); ảnh màu RGB thường dùng 24 bit cho mỗi điểm. Độ phân giải càng cao ảnh càng nét.

3. 3. Mạng máy tính và an toàn

   • LAN và Internet

     LAN: mạng cục bộ phạm vi nhỏ (gia đình, trường học); Internet: mạng toàn cầu kết nối các mạng.

   • Internet vạn vật (IoT)

     Thiết bị (cảm biến, camera, đồ gia dụng) kết nối Internet, tự trao đổi dữ liệu với nhau.

   • Điện toán đám mây

     Dùng dịch vụ lưu trữ, phần mềm, máy chủ qua Internet theo nhu cầu: Google Drive, OneDrive.

   • Nguy cơ

     Phần mềm độc hại (virus, sâu, trojan), lừa đảo trực tuyến, đánh cắp thông tin và tài khoản.

   • Phòng chống

     Mật khẩu mạnh, xác thực hai yếu tố, cập nhật hệ điều hành, dùng phần mềm diệt virus, không mở liên kết lạ.

4. 4. Đạo đức, pháp luật trong môi trường số

   • Ứng xử

     Lịch sự, trung thực, tôn trọng người khác; không phát tán tin xấu, tin giả.

   • Bản quyền

     Tác phẩm số được bảo hộ quyền tác giả; dùng phải xin phép hoặc trích dẫn; mua bản quyền phần mềm.

   • Vi phạm pháp luật

     Chiếm đoạt tài khoản, phát tán thông tin cá nhân, dùng phần mềm bẻ khoá có thể bị xử lí theo luật.

5. 5. Python: biến, vào ra

   • Ngôn ngữ bậc cao

     Gần ngôn ngữ tự nhiên, cần chương trình dịch; Python dễ học, chạy trên nhiều hệ điều hành.

   • Biến và lệnh gán

     <biến> = <biểu thức>, VD x = 5. Tên biến gồm chữ, số, dấu _ và không bắt đầu bằng chữ số.

   • Kiểu dữ liệu

     int (số nguyên), float (số thực), str (xâu), bool (True/False). Xem kiểu: type(x).

   • Phép toán

     + − * /; // chia lấy nguyên, % chia lấy dư, ** luỹ thừa: 7 // 2 = 3, 7 % 2 = 1, 2 ** 3 = 8.

   • Nhập, xuất

     n = int(input("Nhập n: ")); print("Tổng là", s).

6. 6. Python: if và for

   • Biểu thức lôgic

     So sánh == != < <= > >=; kết hợp bằng and, or, not.

   • Câu lệnh if

     • Dạng thiếu

       if n % 2 == 0: print("Chẵn")

     • Dạng đủ

       if <điều kiện>: <khối 1> else: <khối 2>; else thẳng cột với if, khối lệnh thụt lề 4 dấu cách.

     • if…elif…else

       Xét lần lượt nhiều trường hợp: if d >= 8: … elif d >= 6.5: … else: …

   • Lệnh for

     for i in range(1, 11): print(i) — in các số từ 1 đến 10.

   • Hàm range

     range(n): 0 đến n − 1; range(a, b): a đến b − 1; range(a, b, k): bước nhảy k.