Sơ đồ tư duy Lịch sử lớp 6 học kỳ II

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Đông Nam Á thế kỉ VII – X

   • Các vương quốc phong kiến

     Hình thành từ thế kỉ VII: Sri Vi-giay-a (đảo Xu-ma-tra), Chân Lạp, Đva-ra-va-ti… phát triển nhờ nông nghiệp và buôn bán đường biển.

   • Ảnh hưởng văn hoá Ấn Độ

     Hin-đu giáo, Phật giáo, chữ Phạn (cơ sở tạo chữ Chăm cổ, Khơ-me cổ), sử thi, kiến trúc đền tháp như Bô-rô-bu-đua (Gia-va).

   • Ảnh hưởng văn hoá Trung Quốc

     Rõ nhất ở Việt Nam: Nho giáo, chữ Hán, cách tổ chức nhà nước; cư dân tiếp thu có chọn lọc, giữ bản sắc riêng.

2. 2. Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc

   • Văn Lang

     Ra đời khoảng thế kỉ VII TCN, kinh đô Phong Châu (Phú Thọ); đứng đầu là Hùng Vương, giúp việc có Lạc hầu, Lạc tướng; cả nước chia 15 bộ.

   • Âu Lạc

     Cuối thế kỉ III TCN, Thục Phán lãnh đạo người Âu Việt và Lạc Việt đánh thắng quân Tần, lập nước Âu Lạc, đóng đô ở Cổ Loa (Hà Nội).

   • Thành Cổ Loa và nỏ

     Thành ốc nhiều vòng, có hào nước bao quanh; nỏ bắn nhiều mũi tên – minh chứng trình độ quân sự, kĩ thuật cao.

   • Đời sống cư dân

     Trồng lúa nước, đúc đồng (trống đồng Đông Sơn), ở nhà sàn; tục nhuộm răng, ăn trầu, xăm mình, thờ cúng tổ tiên, lễ hội.

   • Âu Lạc mất nước

     Năm 179 TCN, Triệu Đà chiếm Âu Lạc, mở đầu thời kì Bắc thuộc kéo dài hơn một nghìn năm.

3. 3. Thời Bắc thuộc

   • Chính sách cai trị

     Chia nước ta thành quận, huyện, cử quan cai trị; bóc lột bằng tô thuế, cống nạp sản vật; đưa người Hán sang, ép theo phong tục Hán.

   • Chuyển biến kinh tế – xã hội

     Công cụ sắt phổ biến, dùng trâu bò cày kéo, thủ công phát triển; xã hội phân hoá, mâu thuẫn với chính quyền đô hộ ngày càng gay gắt.

   • Giữ gìn văn hoá dân tộc

     Người Việt vẫn nói tiếng Việt, giữ tục nhuộm răng, ăn trầu, thờ cúng tổ tiên, thờ Hùng Vương; tiếp thu chọn lọc chữ Hán, Phật giáo.

4. 4. Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

   • Hai Bà Trưng (năm 40)

     Nổ ra ở Mê Linh chống nhà Đông Hán; Trưng Trắc lên ngôi vua, đóng đô ở Mê Linh – mở đầu cuộc đấu tranh giành độc lập.

   • Bà Triệu (năm 248)

     Khởi nghĩa ở Cửu Chân (Thanh Hoá) chống ách đô hộ của nhà Ngô, làm quân giặc khiếp sợ.

   • Lý Bí (542) – nước Vạn Xuân

     Năm 542 khởi nghĩa chống nhà Lương; năm 544 Lý Bí lên ngôi (Lý Nam Đế), đặt quốc hiệu Vạn Xuân.

   • Mai Thúc Loan

     Đầu thế kỉ VIII khởi nghĩa ở Hoan Châu (Nghệ An – Hà Tĩnh) chống nhà Đường, xưng là Mai Hắc Đế.

   • Phùng Hưng

     Cuối thế kỉ VIII khởi nghĩa ở Đường Lâm (Hà Nội) chống nhà Đường; được nhân dân tôn là Bố Cái Đại Vương.

5. 5. Bước ngoặt đầu thế kỉ X

   • Khúc Thừa Dụ (905)

     Năm 905, nhân nhà Đường suy yếu, Khúc Thừa Dụ giành quyền tự chủ, mở đầu chấm dứt thời Bắc thuộc.

   • Dương Đình Nghệ (931)

     Năm 931 đánh bại quân Nam Hán, tiếp tục giữ quyền tự chủ.

   • Chiến thắng Bạch Đằng 938

     938 – Ngô Quyền dùng trận địa cọc gỗ trên sông Bạch Đằng, lợi dụng thuỷ triều đánh tan quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy.

     • Ý nghĩa

       Chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, mở ra thời kì độc lập lâu dài của dân tộc.

6. 6. Chăm-pa và Phù Nam

   • Chăm-pa (thế kỉ II – X)

     Cuối thế kỉ II, Khu Liên lập nước Lâm Ấp ở vùng Trung Bộ, sau đổi tên là Chăm-pa; kinh đô Sin-ha-pu-ra (Trà Kiệu, Quảng Nam).

   • Kinh tế – văn hoá Chăm-pa

     Trồng lúa nước, khai thác lâm sản, buôn bán đường biển; chữ Chăm cổ từ chữ Phạn, Hin-đu giáo, đền tháp ở Mỹ Sơn.

   • Phù Nam (thế kỉ I – VII)

     Hình thành khoảng thế kỉ I ở vùng Nam Bộ; cảng thị Óc Eo sầm uất; thế kỉ VII suy yếu và bị Chân Lạp thôn tính.