Sơ đồ tư duy Tiếng Việt lớp 4 học kỳ II

📝 Dàn ý chi tiết

Toàn bộ ý trên sơ đồ kèm giải thích, ví dụ — đọc lại trước khi làm đề.

1. 1. Đọc theo chủ điểm

   • Sống để yêu thương

     Hải Thượng Lãn Ông, Vệt phấn trên mặt bàn, Ông Bụt đã đến, Quả ngọt cuối mùa, Tờ báo tường của tôi, Tiếng ru, Con muốn làm một cái cây, Trên khóm tre đầu ngõ.

   • Uống nước nhớ nguồn

     Sự tích con Rồng cháu Tiên, Cảm xúc Trường Sa, Sáng tháng Năm, Chàng trai làng Phù Ủng, Vườn của ông tôi, Trong lời mẹ hát, Người thầy đầu tiên của bố tôi, Ngựa biên phòng.

   • Quê hương trong tôi

     Cây đa quê hương, Bước mùa xuân, Đi hội chùa Hương, Chiều ngoại ô, Những cánh buồm, Cái cầu, Đường đi Sa Pa, Quê ngoại.

   • Vì một thế giới bình yên

     Khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô, Ngôi nhà của yêu thương, Băng tan, Chuyến du lịch thú vị, Lễ hội ở Nhật Bản, Ngày hội.

   • Kĩ năng đọc hiểu

     Nêu chủ đề, ý nghĩa; tìm chi tiết, hình ảnh đẹp; nhận xét nhân vật. VD: Chàng trai làng Phù Ủng → Phạm Ngũ Lão mải lo việc nước.

2. 2. Câu và thành phần câu

   • Câu

     Diễn đạt một ý trọn vẹn, đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu câu. Theo mục đích: câu kể, câu hỏi, câu cảm, câu khiến.

   • Chủ ngữ

     Nêu người, vật, sự việc được nói đến; trả lời câu hỏi Ai? Cái gì? Con gì? VD: Đàn chim / bay về tổ.

   • Vị ngữ

     Nêu hoạt động, trạng thái, đặc điểm của chủ ngữ; trả lời Làm gì? Thế nào? Là gì? VD: Sa Pa / đẹp như tranh.

   • Trạng ngữ

     Thành phần phụ, bổ sung hoàn cảnh cho câu; thường đứng đầu câu, ngăn với chủ ngữ bằng dấu phẩy.

     • Chỉ thời gian, nơi chốn

       Trả lời Khi nào? Ở đâu? VD: Sáng sớm, trên cánh đồng, sương còn đọng.

     • Chỉ nguyên nhân, mục đích

       Trả lời Vì sao? Để làm gì? VD: Vì trời mưa, trận đấu bị hoãn. Để học giỏi, em chăm chỉ ôn bài.

     • Chỉ phương tiện

       Trả lời Bằng gì? Với cái gì? VD: Bằng đôi bàn tay khéo léo, bà đan chiếc áo len.

3. 3. Dấu câu – từ ngữ – quy tắc

   • Dấu ngoặc kép

     Đánh dấu lời nói trực tiếp, tên tác phẩm, từ ngữ dùng với nghĩa đặc biệt. VD: Em đọc bài “Đường đi Sa Pa”.

   • Dấu ngoặc đơn

     Đánh dấu phần chú thích, giải thích thêm. VD: Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác) là danh y nổi tiếng.

   • Ôn các dấu câu

     Chấm, chấm hỏi, chấm than, phẩy, hai chấm, gạch ngang: chọn dấu theo mục đích câu và chức năng.

   • Viết tên cơ quan, tổ chức

     Viết hoa chữ đầu của mỗi bộ phận tạo thành tên. VD: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nhà văn hóa Thiếu nhi.

   • Lựa chọn từ ngữ

     Chọn từ đúng nghĩa, hợp văn cảnh, gợi tả. VD: “dòng sông uốn lượn” hay hơn “dòng sông đi qua”.

   • Ôn so sánh, nhân hóa và từ loại

     Nhận ra và nêu tác dụng; xác định danh từ, động từ, tính từ trong câu.

4. 4. Bài văn miêu tả cây cối

   • Mở bài

     Giới thiệu cây định tả: cây gì, trồng ở đâu, có từ bao giờ. Có thể mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp.

   • Thân bài

     Tả bao quát (dáng, độ cao) → từng bộ phận (gốc, thân, cành, lá, hoa, quả) hoặc tả theo từng mùa; thêm lợi ích, hoạt động gắn với cây.

   • Kết bài

     Nêu tình cảm, kỉ niệm, ý thức chăm sóc cây. Kết bài mở rộng: thêm suy nghĩ, liên hệ.

   • Quan sát bằng nhiều giác quan

     Mắt (màu sắc), mũi (hương thơm), tai (tiếng lá xào xạc), tay (vỏ sần sùi); dùng so sánh, nhân hóa. VD: Hoa phượng đỏ rực như lửa.

5. 5. Các kiểu bài viết khác

   • Đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc

     Về người gần gũi hoặc nhân vật văn học: giới thiệu → điểm đáng quý, việc làm cụ thể → tình cảm, mong muốn của em.

   • Kể lại một câu chuyện

     MB giới thiệu truyện, nhân vật → TB các sự việc chính → KB kết thúc, ý nghĩa. VD: Sự tích con Rồng cháu Tiên.

   • Thuật lại sự việc, nêu ý kiến

     Thuật theo trình tự thời gian; đoạn nêu ý kiến có ý kiến – lí do – khẳng định.

   • Hướng dẫn sử dụng sản phẩm

     Giới thiệu sản phẩm → các bước sử dụng → lưu ý an toàn, bảo quản.

   • Đoạn văn tưởng tượng

     Dựa vào câu chuyện, bức tranh để tưởng tượng thêm; ý mới mẻ nhưng hợp lí.

   • Thư, giấy mời

     Giấy mời: tiêu đề, người được mời, lí do, thời gian, địa điểm, người mời. Thư: phần đầu – phần chính – phần cuối.